Praten vanuit regie en marktmacht is wat de Rabobank betreft verleden tijd. "Je ziet andere productielanden - zoals Turkije en Marokko - in crisistijd groeien. Focussen we ons op het bulkassortiment, dan gaan we het niet redden. Verdere schaalvergroting en productie-uitbreiding zijn een gelopen race", aldus Rabo's directeur Food & Agri Dirk Duijzer.
Dick Oosthoek en Dirk Duijzer tijdens de perspresentatie
Telers moeten heldere keuzes gaan maken, vindt de Rabobank. "Ze zullen beter en open moeten samenwerken, zoals in een franchiseorganisatie. Momenteel zijn de voorwaarden voor deelname aan een telersvereniging veel te vrijblijvend. Telersverenigingen en APO's waren vaak schijnbewegingen om echte samenwerking te ontlopen en GMO-subsidie binnen te halen. Tot fusie-achtige bewegingen is de tuinbouw tot op heden nauwelijks bereid", hield Duijzer de aanwezige pers voor.
"Samenwerking moet verder gaan dan het aanstellen van een gezamenlijke verkoper. Er zullen goede afspraken nodig zijn over het ras, de kwaliteit en de kwantiteit van de producten en de te volgen afzetstrategie", vervolgde Duijzer. Wel hecht hij er waarde aan om te benoemen dat de Nederlandse teler nog altijd tot de wereldklasse behoort als het om technische resultaten gaat. "Het is nu echter de hoogste tijd dat bedrijven gezamenlijk een afzetstrategie ontwikkelen zodat ze ook op het gebied van afzet topprestaties gaan leveren."
Terugblikkend op het rampjaar 2009, concludeerde afdelingsdirecteur Dick Oosthoek dat het aantal faillissementen onder de glasgroentetelers heel erg beperkt is gebleven. Volgens Oosthoek kan dat ook in 2010 beperkt blijven. "Maar ik durf mijn hand daarvoor niet in het vuur te steken." Zelf zal de Rabobank bij financieringsaanvragen scherp toezien op de afzetplannen van de ondernemer en bij nieuwe financieringen zelfs een eigen vermogen van 25% eisen. "Achteraf gezien hadden we hier beter twee jaar geleden stevig op in kunnen zetten", beaamde Dirk Duijzer, die er verder geen behoefte aan had om te "zwartepieten" over de schuldvraag.
"Voorheen hielden we nog wel voor dat de Nederlandse glasgroentensector een areaal van 10.000 hectare moet hebben om van belang te zijn. Nu zeg ik dat het niet zo erg zou zijn als er duizend hectare afvalt. Als het overblijvende deel maar vernieuwt", betoogde Duijzer. Volgens de bankier is het kostprijsvoordeel voor grote bedrijven nihil gebleken. "Groot, groter grootst' kent zijn grenzen. Er zijn grote bedrijven die het heel goed doen, maar ook die het minder hebben gedaan."
Het meest somber is de bank over de toekomst van de Hollandse komkommerteelt, een bulkproduct waarbij de prijsdaling al een jaar eerder inzette dan bij de paprika's en tomaten. "De lage prijzen en de afbrokkelende positie op exportmarkten lijken bij de komkommer een meer structureel karakter te hebben dan bij de andere vruchtgroenten. Concurreren op prijs is onhoudbaar omdat Nederland deze strijd nooit zal winnen. Verdere kostprijsverlaging is nauwelijks mogelijk in Nederland", zei Duijzer. Hij ziet richting de toekomst ook niets in de plannen voor het digitaal veilen.
De oplossing op lange termijn? Een nieuw vierde gewas? "Op lange termijn bieden nieuwe teelten, andere producttoepassingen en nieuwe marktsegmenten kansen. Een voorbeeld is de introductie van een nieuw (herontdekt) gewas voor de Nederlandse glasgroenteteelt. De paprikateelt in ons land is immers ook nog redelijk jong", besloot Oosthoek hoopvol.
Tholen - Rabobank presenteerde gisteren haar nieuwe studie 'Beter met Minder' aan de vakpers. Volgens deze visie moet de Nederlandse glasgroenteteelt richting 2015 naar een betere afzet met minder partijen, betere bedrijven met minder hectares en betere kwaliteit met minder kilo's. Bewust koos de bank om de presentatie van de studie aan de start van het seizoen te houden. "Mede door lagere producties in Spanje is het seizoen positief gestart. Maar we hopen nu juist niet dat de discussie naar de achtergrond verschuift", zei Dick Oosthoek. 
