Sinds 2007 heeft de Mestbank 10.553 boetes opgelegd voor een totaal bedrag van 11,9 miljoen euro. Na het indienen van een bezwaarschrift door de betrokken landbouwer werden daarvan 1.624 boetes (15%) kwijtgescholden voor een bedrag van 1,1 miljoen euro. Daarnaast werden er 679 boetes (6%) verminderd voor eveneens 1,1 miljoen euro. Dat antwoordde minister van Leefmilieu Joke Schauvliege op een parlementaire vraag van Jos De Meyer.
Volgens CD&V-parlementslid Jos De Meyer komen de medewerkers van Boeren op een Kruispunt, een organisatie die landbouwers met problemen helpt en begeleidt, soms schrijnende situaties tegen die te maken hebben met boetes van de Mestbank. Soms leidt dit tot gedwongen stopzetting van het bedrijf. De Meyer wou van de minister horen hoeveel bedrijven zo’n boete kregen en of de Mestbank niet meer preventief kon optreden om de bedrijven in moeilijkheden sneller te detecteren.
Schauvliege noteerde dat er 10.553 boetes werden opgelegd sinds 2007. In 73 pct van de gevallen gaat het om een bedrag van maximaal 500 euro. Zo’n 16 pct van de boetes ligt tussen 500 en 2.000 euro en in 1 op 10 van de gevallen gaat het om een boete tussen 2000 en 25.000 euro. Aan 41 landbouwers (0,3%) werd een boete opgelegd van meer dan 25.000 euro.
Na ontvangst van de boete heeft elke landbouwer het recht om een bezwaarschrift in te dienen. Dit leidde ertoe dat 1.624 boetes werden kwijtgescholden en 679 boetes werden verminderd, samen goed voor bedrag van 2,2 miljoen euro. Landbouwers die de boete niet meteen kunnen betalen, kunnen volgens de milieuminister ook steeds uitstel van betaling of spreiding van betaling aanvragen. Op dit moment lopen er 193 afbetalingsplannen van boetes.
Sinds 2000 zijn er 432 dossiers waarbij de Mestbank de inning heeft stopgezet. Het gaat hierbij om faillissementen (347), collectieve schuldenregeling (47), vereffening (34) of gerechtelijk akkoord (4). Wanneer een landbouwer zijn activiteiten stopzet, wordt de inning wel verder gezet. “Zolang de landbouwer solvabel is natuurlijk", weet Schauvliege. Volgens haar licht de Mestbank landbouwers niet systematisch in over de mogelijkheden van faillissement of collectieve schuldenregeling. “Vaak hebben onze medewerkers geen zicht op de volledige financiële situatie van een bedrijf".
De minister benadrukt wel dat er de laatste jaren veel aandacht gaat naar het preventief begeleiden en sensibiliseren van landbouwers. “Wanneer onregelmatigheden worden vastgesteld, worden de betrokkenen vaak persoonlijk verwittigd vooraleer er boetes worden uitgeschreven", klinkt het. De Mestbank is sinds vorig jaar ook gestart met het organiseren van zitdagen. Daarop werden ruim 1.500 landbouwers uitgenodigd, 124 van hen kwamen op bezoek. Volgens Schauvliege zal dit project in 2010 worden uitgebreid.
Zij is er van overtuigd dat de Mestbank meestal pas te laat hoort dat het bedrijf in financiële problemen zit. “Wanneer er via de normale inningsprocedure geen betaling of geen reactie volgt, dan is dat voor ons een aanwijzing dat er problemen zijn. Maar op dat moment zit het dossier vaak al in handen van een deurwaarder", aldus Schauvliege. Zij wijst er wel op dat sinds 2008 de Mestbank nauwer samenwerkt met Boeren op een Kruispunt. Bedrijven waar problemen worden gedetecteerd, worden doorverwezen naar de hulporganisatie.
Ook is de Mestbank recent gestart met het in kaart brengen van landbouwers die herhaaldelijk administratief niet in orde zijn en hierdoor steeds weer boetes ontvangen. “Het is onze bedoeling om die bedrijven beter te kunnen bereiken en begeleiden. In de loop van dit jaar zullen er op dat vlak concrete acties volgen op het terrein", besluit de minister.
